1-бөлім: Елдің бас қаласын ауыстырудың тарихи хронологиясы

1. Мәтінге сүйенсек, Қазақстанның жаңа астанасын таңдау және ресми жариялау үдерісі қанша уақытқа созылды?
Бұл үдеріс 4 жылға жуық уақытты қамтыды: 1994 жылы шілдеде көшіру туралы шешім қабылданып, 1997 жылы желтоқсанда ресми бас қала болды, ал 1998 жылы мамырда жаңа атауы берілді.
2. Алматы қаласының геосаяси және геодинамикалық тұрғыдан тиімсіз тұстары мәтінде қалай сипатталған?
Геосаяси тұрғыдан ол елдің шетінде, шегара бойында орналасқан, ал геодинамикалық тұрғыдан тау баурайында болғандықтан жиі жер сілкіністері қаупі бар аймақ болып табылады.
3. Оқушыларға оқулықтың қорытынды параграфында жыл бойы алған білімдерін пысықтау үшін қандай формат ұсынылған?
Оқушыларға бір жыл ішінде алған географиялық білім мен дағдыларды өзгеше түрде еске түсіру және ұсынылған нақты жағдайларды шешу үшін дербес зерттеу жүргізу ұсынылған.
4. Алматы мегаполисінің ішкі кеңістігі мен демографиялық жағдайында қандай шектеулер туындады?
Халықтың орналасу тығыздығы өте жоғары болды және қаланың сәулеттік немесе инфрақұрылымдық тұрғыдан әрі қарай кеңеюі үшін бос, қолайлы жер телімдері қалмады.
5. Мәтіннің кіріспе бөлімі география ғылымының мемлекеттік деңгейдегі маңыздылығын қалай дәлелдейді?
Ол географиялық ғылымның қоғам мен мемлекет алдында тұрған стратегиялық міндеттерді шешуге тікелей көмектесетінін және елдің дамуына ықпал ететінін дәлелдейді.

2-бөлім: Жаңа астана орнын зерттеудің масштабтылығы мен критерийлері

1. Мәтін бойынша жаңа астана орнын таңдау мақсатында жүргізілген зерттеулердің аумақтық масштабы қандай болды?
Зерттеу жұмыстары шектеулі аймақтармен ғана шектелмей, Президент тапсырмасына сәйкес Қазақстан Республикасының барлық аумағын толық қамтыды.
2. Мәтінде жаңа орталықты айқындауға негіз болған ең маңызды 32 өлшемнің ішінен нақты қандай блоктар атап көрсетілген?
Табиғи-климаттық (сейсмология, ландшафт), әлеуметтік-экономикалық, демографиялық, құрылыстық-инженерлік, көліктік-коммуникациялық және ғылыми-мәдени даму блоктары атап көрсетілген.
3. Дүниежүзілік тәжірибеге сүйенсек, Астана (Ақмола) қаласы зерттеу қорытындысында қандай көрсеткішпен жеңіске жетті?
Астана қаласы халықаралық сараптамалық тәжірибеде қолданылатын және қойылған 32 негізгі өлшемнің ішінен 23 түрткіжайтқа толық сәйкес келіп, ең жоғары нәтиже көрсетті.
4. Жаңа астана мәртебесіне үміткер болған Қарағанды мен Жезқазған қалаларының басты географиялық артықшылықтары неде еді?
Қарағанды еліміздің ең ірі өнеркәсіптік және өндірістік орталығы болса, Жезқазған мемлекеттің нақ ортасында – географиялық центрінде орналасу артықшылығына ие болды.
5. Мәліметтерге қарағанда, үміткер қалалардың (Ақтөбе, Қарағанды, Жезқазған) рейтингі неліктен әртүрлі болуы мүмкін?
Себебі әртүрлі жекелеген өлшемдер бойынша (мысалы, өнеркәсіп немесе географиялық орналасу) бір қаланың әртүрлі рейтингтік орындарды иеленуі әбден мүмкін.

3-бөлім: Кешенді географиялық зерттеу әдістері мен болжамдар

1. Мәтінге сәйкес, оқушылар зерттеу жұмысын жүргізу барысында ақпаратпен жұмыс істеудің қандай кезеңдерін орындауы тиіс?
Оқушылар түрлі дереккөздерді пайдалана отырып, қажетті географиялық ақпаратты жинау, оны жүйелі өңдеу және нәтижелерін беру әдістерін кеңінен қолдануы керек.
2. Болашақ астананы таңдау бойынша Президент тапсырмасын орындау барысында мамандар қандай әдістерді қолданды деп болжауға болады?
Мамандар картографиялық, салыстырмалы-географиялық, статистикалық, сараптамалық бағалау және математикалық модельдеу (өлшемдер бойынша рейтинг жасау) әдістерін қолданған.
3. Мәтінде берілген «2-жағдай» тапсырмасы оқушыдан 1-жағдайдағы ақпаратқа қатысты қандай логикалық талдауды талап етеді?
Ол оқушыдан жаңадан берілген мәліметтерді оқи отырып, олардың бірінші жағдайда сипатталған негізгі идеяларды қалай дамытатынын және тереңдететінін анықтауды талап етеді.
4. «1-жағдай» бойынша мәтінді мұқият оқығаннан кейін бірінші кезекте қандай аналитикалық қадам жасалуы қажет?
Ең алдымен мәтіннің ішкі мазмұнына терең үңіліп, онда көтерілген ең негізгі үш концептуалды идеяны тауып, бөліп алу қажет.
5. Астананы таңдау өлшемдерін өз бетінше құрастыру барысында оқушылар нені негізге алуы тиіс?
Оқушылар кез келген мемлекеттің бас қаласына қойылатын талаптарды ескеріп, 32 өлшемнен тұратын кешенді және жүйелі тізімді дербес ойластыруы тиіс.

4-бөлім: Астананың азық-түлік белдеуі және оның аумақтық құрылымы

1. Астана қаласының айналасында арнайы «Азық-түлік белдеуін» құрудың экономикалық және әлеуметтік алғышарттары қандай?
Бас қала тұрғындарын сапалы, балғын азық-түлікпен үзіліссіз қамтамасыз ету және қала маңындағы ауылшаруашылық шикізатын өңдеу кәсіпорындарын іске қосу.
2. «Азық-түлік белдеуінің» географиялық шекарасы мен әкімшілік-аумақтық қамтылуы мәтінде қалай нақтыланған?
Оның құрамына Ақмола облысының барлық әкімшілік аудандары толығымен және оған көршілес орналасқан Қарағанды облысының төрт ауданы енеді.
3. Азық-түлік белдеуінің радиусын 300 км-ден 60–100 км-ге дейін айтарлықтай қысқартудың басты мақсаты не?
Көлік инфрақұрылымына кететін шығындарды барынша азайту, тасымалданатын тағам өнімдерінің бағасын арзандату және олардың тұтынушыға балғын күйінде жетуін қамтамасыз ету.
4. «Азық-түлік белдеуі» концепциясының ішінде өндірістің қандай екі негізгі буыны қатар қамтылған?
Бірінші буын — өнімді тікелей өсіретін қожалық шаруашылықтар, екінші буын — сол ауылшаруашылық шикізатын дайын тағамға айналдыратын өңдеу кәсіпорындары.
5. Тасымал радиусының қысқаруы қала маңындағы инфрақұрылымның логистикалық тиімділігіне қалай әсер етеді?
Ол қалаға жақын аймақта тығыз логистикалық желі құруға мүмкіндік береді, өнімді жеткізу уақытын жылдамдатады және көліктің қоршаған ортаға тигізетін зиянын азайтады.

5-бөлім: Салыстырмалы талдау және баламалы таңдау мүмкіндіктері

1. Астана қаласын есепке алмағанда, тарихи тұрғыдан қай қаланың жаңа бас қала болуға әлеуеті жоғары болды деп болжауға болады?
Мәтіндегі сипаттамаларға сүйенсек, ел орталығында орналасқан Жезқазған қаласының немесе ірі өндірістік орталық болып табылатын Қарағанды қаласының мүмкіндігі көбірек болды.
2. Географтар мен басқа сала мамандарының бірлескен жұмысы елдің мемлекеттік даму бағытына қалай ықпал етеді?
Олар бірлесе отырып, мемлекеттік маңызы бар күрделі сұрақтардың ғылыми негізделген жауаптарын әзірлейді, бұл елдің тұрақты және қауіпсіз дамуына тікелей ықпал етеді.
3. Астана мәртебесіне үміткер қалаларды бағалауда «өлшемдерге сәйкес келу тәртібі» дегенді қалай түсінуге болады?
Бұл қалаларды қойылған 32 критерийдің ең көбіне сәйкес келетін қаладан бастап, ең азына сәйкес келетін қалаға қарай иерархиялық ретпен орналастыруды білдіреді.
4. Неліктен бір қаланың көлік инфрақұрылымы бойынша рейтингі жоғары, ал экологиялық өлшем бойынша төмен болуы мүмкін?
Себебі Қарағанды сияқты ірі өнеркәсіп орталықтарында транспорт пен зауыттар жақсы дамығанымен, бұл жағдай ауа мен қоршаған ортаның ластануына (экологияның нашарлауына) алып келеді.
5. Мәтінде келтірілген «жағдайларды» шешу барысында оқушылардың қандай негізгі функционалдық дағдылары дамиды?
Оқушылардың ақпаратты сыни тұрғыдан бағалау, кеңістіктік-географиялық талдау жасау, құбылыстар арасындағы себеп-салдарлық байланысты анықтау және зерттеушілік дағдылары дамиды.