🔹 1-топ: Дамыған елдердің жалпы сипаттамасы мен негізгі белгілері
1. Ресей географтары дүниежүзі елдерін қандай белгілеріне қарай және қандай үлкен топтарға бөледі?
Елдерді экономикалық даму деңгейіне, әлемдік экономикадағы орнына қарай экономикасы дамыған елдер, өтпелі экономика тән елдер және дамушы елдер деп бөледі.
2. Дамыған елдердің әлемдік нарық пен халықаралық ұйымдардағы орны қандай?
Дамыған елдер әлемдік нарықта жетекші рөл атқарады және халықаралық ұйымдар бұл қатарға 40-қа жуық (шақты) елді жатқызады.
3. Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымына (ЭЫДҰ) неше ел мүше және олардың үлесі қандай?
Ұйымға дамыған елдердің 35-і мүше болып табылады және оларға әлемдік тауар өндірісі мен қызметтің 60%-ы тиесілі.
4. Дамыған елдерге тән басты макроэкономикалық және әлеуметтік көрсеткіштер қандай?
Оларға: жан басына шаққандағы ЖІӨ мен энергияны тұтынудың жоғары көрсеткіші, адам өмірінің ұзақтығы және қызмет көрсету саласының басымдылығы мен ауыл шаруашылығы үлесінің төмендігі тән.
🔹 2-топ: Ғылыми-техникалық прогресс және өндірістің дамуы
1. Қазіргі кезде дамыған елдер экономикасының басты қозғаушы күші не болып табылады?
Басты қозғаушы күш — ғылыми-техникалық прогресс болып табылады және осының нәтижесінде арнайы ғылым қалалары (технополистер) пайда болған.
2. Дүниежүзі бойынша ғылыми-зерттеу жұмыстарына (ҒЗТКЖ) бөлінетін қаржының қанша бөлігі дамыған елдерге тиесілі?
Ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстарға бөлінетін қаржының 90%-дан астамы дамыған елдердің үлесінде.
3. Ғылымға негізделген өндіріс негізінен қай елдерде шоғырланған және олардың ЖІӨ-дегі үлесі қандай?
Мұндай өндіріс АҚШ, Жапония мен Германияда шоғырланған және олардың өнімдері ЖІӨ құрылымында 30–40%-ға жетеді.
4. Дамыған елдердегі «ақылдың ағылуы» процесіне не себеп болып отыр және оның нәтижесі қандай?
Экономиканың кәсіби біліктілігі жоғары мамандар мен ғалымдарды ұдайы қажет етуі себепті, бұл елдерде ел азаматтығын бірінші кезекте осы білікті мамандар алады.
🔹 3-топ: Шаруашылық ерекшеліктері және жаһандық қаржылық ықпал
1. Дамыған елдердің инновациялық салалары мен жаңа өндіріс құрылымының сипаты қандай?
Бұл елдерде жоғары технологиялық («хай-тек») және софт-салалар күшті дамыған, сондай-ақ экологиялық талаптар қатаң сақталатын инновациялық бағыттарға көшуде.
2. Білімге негізделген ақпараттық экономиканың қалыптасуы бай және кедей елдерге қалай әсер етеді?
Халықаралық рентаның дамыған елдерде шоғырлануы себепті, бұрыннан бай елдер одан сайын байып, ал кедей елдер кедейшілігінен арылмайтын болады.
3. Әлемдік экономикаға тікелей ықпал ететін қандай ірі қаржы орталықтары қалыптасқан?
Жаһандық қаржы ағындары тоғысатын Лондон, Нью-Йорк, Чикаго және Токио сияқты ірі әлемдік қаржы орталықтары қалыптасты.
4. Әлемдегі ең ірі ұлтаралық құрылымдар мен халықаралық несиелік қаржының үлесі қандай?
Ең ірі 20 ұлтаралық құрылымның 13-і дамыған елдерге тиесілі, сонымен қатар халықаралық нарықтағы несиелік қаржының 90%-ы осы елдердің өз ішінде айналады.