🌍 Топтық тапсырмалар: Дамыған елдердің әлуметтік экономикалық дамуы

🔹 1-топ: Либералды (американдық) және әлеуметтік бағдарланған (шведтік) даму модельдері

1. Либералды (американдық) модельдің меншік құрылымы мен нарықтағы басты ерекшелігі қандай?
Бұл модельде мемлекеттік меншік үлесі төмен болады және өндіріс, сауда, инвестиция, жұмыс күшін пайдалануда нарықтық бәсекелестік үстемдік етеді.
2. Американдық модельде үкімет экономиканы қалай реттейді және мемлекет шығындарының үлесі қандай?
Үкімет экономиканы заңдар, салықтық және ақша-несие саясаты арқылы реттейді, ал мемлекеттің ЖІӨ-ге шаққандағы шығындарының үлесі АҚШ-та 30% шамасында ғана болады.
3. Американдық модель қай елдердің экономикасына тән және оның басты мақсаттары қандай?
Бұл модель АҚШ, Ұлыбритания, Канада, Италия, Бельгияға тән және ол нарықта бәсекелестікті дамыту, монополияларды шектеу, құлдырауларды болдырмау мен әлеуметтік топтарды қорғауды мақсат етеді.
4. Әлеуметтік бағдарланған (шведтік) модель жоғары әлеуметтік кепілдіктерді не арқылы қамтамасыз етеді?
Бұл модель табыстарды кеңінен бөлісу және қоғамдағы топтардың өзара келісімдеріне қол жеткізу арқылы жоғары әлеуметтік кепілдік деңгейін қамтамасыз етеді.

🔹 2-топ: Шведтік модельдің таралуы мен әлеуметтік-нарықтық (германдық) модельдің сипаты

1. Шведтік модель қай елдерде қолданылады және онда қандай ұйымдар белсенді қызмет етеді?
Бұл модель Швеция, басқа да скандинавиялық елдер, Аустралия мен Жаңа Зеландияға тән, онда кәсіподықтар өте белсенді және қоғамдық пен жеке мүдделерді үйлестіретін ұйымдар жұмыс істейді.
2. Әлеуметтік-нарықтық (германдық) модельдің басты құрылымдық ерекшелігі неде?
Германдық модельде нарық бәсекелестігі жағдайында дамитын қоғамды айрықша әлеуметтік инфрақұрылым толықтырып тұрады.
3. Германдық модельде әлеуметтік қорғансыз топтарға қандай көмек көрсетіледі және оған кімдер жатады?
Мемлекет ұдайы қолдау мен қамқорлық көрсетеді, ал бұл топтарға табысы төмен жанұялар, жастар, жұмыссыздар, ұсақ кәсіпкерлер және т.б. жатады.
4. Әлеуметтік-нарықтық модель қай кезеңде қалыптасты және қазіргі уақытта қай елдерде үстемдік етеді?
Бұл модель Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі жылдары қалыптасып, қазіргі уақытқа дейін Германия мен Францияда үстем болып келеді.

🔹 3-топ: Иерархиялық-бірлестіктік (жапондық) даму моделінің ерекшеліктері

1. Иерархиялық-бірлестіктік (жапондық) модельдің негізгі сипаттамасы мен басқару негізі қандай?
Бұл модель — мемлекет бірлескен капитализмді белсенді реттейтін және конфуцийлік менталитет негізінде басқарылатын экономика болып табылады.
2. Жапондық модельде іскер топтар қалай ұйымдасқан және олар нарыққа қалай шығады?
Іскер топтар холдингтерге бірігеді, ұсақ және орта кәсіпорындар ірі банктер мен кәсіпорындар айналасына шоғырланады, осылайша олар нарыққа ірі қаржы-өнеркәсіп топтарының құрамында шығады.
3. Жапондық модельде мемлекеттің рөлі қандай және ол нені ерекше назарда ұстайды?
Мемлекет меншігі төмен болса да, даму бағдарламаларын жасау арқылы қоғам өміріне белсенді араласады және жұмыс күшінің кәсіби біліктілігін арттыру мен мамандар даярлауды ерекше назарда ұстайды.
4. Жапондық модельдің таза ұлттық (шығысазиялық) тетігі неге негізделген және ол тағы қайда кездеседі?
Ол жергілікті халықтың философиялық, діни және адамгершілік құндылықтарға негізделген психологиялық дәстүрлеріне негізделген, сонымен қатар бұл элементтер Азиядағы жаңа индустриялық елдерге де тән.