🌍 Топтық тапсырмалар: Дүниежүзілік шаруашылықтың салаларының факторы

🔹 1-топ: Орналастырудың заманауи және ғылымға негізделу факторлары

1. Орналастырудың заманауи факторларына қандай негізгі факторлар жатады?
Орналастырудың заманауи факторларына ғылымға негізделу және экологиялық факторлар жатады.
2. Ғылымға негізделген жаңа салалар не себепті және қандай жерлерде орналастырылады?
Бұл фактор өндірісті орналастырудың аса маңызды факторына айналуда, сондықтан жаңа салалар ғылым орталықтары болып саналатын ірі қалаларда немесе мамандандырылған «ғылым қалаларына» орналастырылады.
3. «Ғылым қалаларында» өндірістің қандай процестері жүзеге асырылады?
Мұнда ғылыми зерттеулерден бастап ғылымға негізделген дайын өнімдерді сатуға дейінгі бүкіл технологиялық тізбек жүзеге асырылады.
4. Қазіргі заманғы ғылымды көп қажет ететін өндірістер жұмыс күшіне қандай талап қояды?
Қазіргі заманғы ғылымды көп қажет ететін өндіріс (мысалы, электроника) жұмыс күшінің кәсіби шеберлігіне жоғары талап қояды.

🔹 2-топ: Кибернетика ғылымы және оның экономиканы басқарудағы рөлі

1. «Кибернетика» терминін ғылымға алғаш рет кім және қашан енгізді?
Кибернетика терминін ғылымға 1830 жылы француз физигі Ампер енгізген болатын.
2. Ампер кибернетика ғылымына қандай алғашқы анықтама берді?
Ол кибернетикаға азаматтарды алуан түрлі игіліктермен қамтамасыз ететін мемлекетті басқару туралы ғылым ретінде анықтама берді.
3. Кибернетика экономиканы қалай қарастырады және оның тиімділігін қалай арттырады?
Экономиканы реттеу мен басқару үдерістері жүретін күрделі жүйе түрінде қарастырады және оны үлгілеу әрі экономикалық-математикалық әдістерді қолдану арқылы басқару тиімділігін арттырады.
4. Кибернетиканың негізгі функциялары мен қағидалары өндірісте не үшін қажет?
Оның функциялары жоспарлау, болжам жасау және реттеуді қамтиды, ал негізгі қағидалары өндірісті басқару аясында механикаландыру мен автоматтандыруға негіз болады.

🔹 3-топ: Экологиялық фактор және шаруашылық құрылымының өзгеруі

1. Экологиялық фактор өнеркәсіп кәсіпорындарына қалай ықпал етеді?
Ол өнеркәсіп кәсіпорындарын орналастыруды оңтайландыру, аз қалдықты немесе қалдықсыз технологиялар мен тазарту құрылғыларын енгізу арқылы ластануды азайтуға ықпал етеді.
2. Қоршаған ортаның нашарлауы урбандалған аудандардағы өндіріске қалай әсер етіп жатыр?
Өндіріс пен халықты одан әрі шоғырландыруға шектеу қойылып, жекелеген жағдайларда лас өндірістер басқа аудандарға көшіріледі немесе мүлде қызметін тоқтатады.
3. Дамыған елдердегі экологиялық талаптардың күшеюі металлургия географиясын қалай өзгертті?
Экологиялық талаптар металлургияның дамуына кедергі болып, өндіріс дамушы елдерге қарай ығысуда, ал Батыс Еуропа кәсіпорындары сырттан әкелінетін шикізатқа (теңіз жағалауларына) қарай орын ауыстырды.
4. Шаруашылық құрылымының түбегейлі өзгеруі қандай нәтижеге әкелді?
Шикізатты көп қажет ететін салалардың қысқаруы мен өндірістің жаңа сипатқа көшуі қызмет көрсету саласы үдерістері үлесінің күрт артуына жағдай жасады.