1-жұп: Дивергенция (Алшақтау)
1. Литосфералық тақталардың қозғалысына не себеп болады?
Магманың астеносферада үздіксіз қозғалыста болуы литосфералық тақталардың жылжуына себеп болады.
2. Дивергенция үдерісі дегеніміз не?
Литосфералық тақталардың қарама-қарсы бағытта қозғалып, бір-бірінен алшақтау үдерісі.
3. Рифтинг үдерісі қалай жүреді?
Жер қойнауында терең жарықтардың (рифттердің) қалыптасу үдерісі. Ол көбінесе жер қыртысы ең жұқа болатын мұхит түбінде кездеседі.
4. Спрединг дегеніміз не?
Жарықтар арқылы магма көтеріліп, базальтты лава төгілуінен жаңа мұхиттық жер қыртысының ұлғаю үдерісі.
5. Орта мұхит жоталарына қандай мысалдар бар?
Шығыс Тынық мұхит жотасы, Солтүстік Атлант жотасы және Оңтүстік Атлант жотасы. Желілік ұзындығы шамамен 80 мың км.
6. Материктердегі ең ірі рифттік жарық қайсы?
Шығыс Африка жарығы. Оның ұзындығы – 6000 км, ені – 80–120 км құрайды.
7. Дивергенция нәтижесінде Жер бедерінде не пайда болады?
Мұхит түбінде Орта мұхит жоталары, ал материктерде рифттік жарықтар (көлдер) пайда болады.
2-жұп: Конвергенция (Соқтығысу)
1. Конвергенция дегеніміз не және оған не әсер етеді?
Астеносферадағы конвекциялық ағындардың әсерінен литосфералық тақталардың бір-біріне қарай қозғалып, соқтығысу үдерісі.
2. Субдукция мен Обдукция үдерістерінің айырмашылығы неде?
Субдукция — бір тақтаның екінші тақта астына батып кетуі. Обдукция — бір тақтаның екінші тақтаға қарай жылжып жақындауы.
3. Коллизия деген не және оның нәтижесінде не түзіледі?
Екі материктік тақтаның соқтығысуы. Олардың шеттері қатпарланып, көтеріліп, қатпарлы таулар мен жер сілкіністерін тудырады.
4. Гималай таулары қандай тақталардың соқтығысуынан пайда болған?
Еуразия мен Үнді-Аустралия материктік тақталарының соқтығысуынан (коллизия) түзілген.
5. Екі мұхиттық тақта соқтығысқанда Жер бедерінде не қалыптасады?
Біреуі екіншісінің астына батып, мантияға сіңеді. Жоғарғы тақтада арал доғалары (мысалы: Алеут, Курил, Мариана аралдары) қалыптасады.
6. Мұхиттық және материктік тақта соқтығысқанда қандай пішіндер пайда болады?
Жұқа мұхиттық тақта материктің астына батады. Нәтижесінде терең мұхит науалары (Перу науасы) мен биік тау жоталары (Анд таулары) пайда болады.
7. Тақталардың конвергенция аймақтары қалай аталады?
Бұл аймақтар жер қыртысының қысылу аймақтары деп аталады.
3-жұп: Ығыспалы қозғалыс және Қорытынды
1. Ығыспалы орын ауыстыру деген не?
Литосфералық тақталардың бір-біріне қатысты сырғып, параллель бағытта қозғалу үдерісі.
2. Ығыспалы қозғалыстың ең белгілі мысалы қандай?
Сан-Андреас жарығы. Оның ұзындығы 1300 км және бұл аймақта жер сілкіністері өте жиі болып тұрады.
3. Сан-Андреас жарығындағы тақталардың жылдық жылдамдығы қанша?
Тақталар бір-біріне қатысты жылына шамамен 0,6 см жылдамдықпен жылжиды.
4. Егер тақталар жылына 0,6 см жылжыса, 100 жылда қанша қашықтыққа жылжиды?
Есептеуі: 0,6 см × 100 = 60 см (немесе 0,6 метр) қашықтыққа жылжиды.
5. Ғалымдар анықтаған литосфералық тақталар қозғалысының үш бағыты қандай?
1. Дивергенция (алшақтау), 2. Конвергенция (соқтығысу), 3. Ығыспалы орын ауыстыру (параллель сырғу).
6. Литосфералық тақталардың шекараларында әрдайым қандай үдерістер қатар жүреді?
Тау түзілу, жанартау атқылауы және жер сілкіністері сияқты белсенді табиғи үдерістер қатар жүреді.
7. Литосфералық тақталардың үздіксіз қозғалысының басты нәтижесі қандай?
Олардың қозғалысы нәтижесінде Жер бедері үнемі өзгеріп, жаңа жер бедері пішіндері қалыптасып отырады.