География ғылымы

1. Картадан қандай тау жүйелерін таба аламыз? Олардың қасиеттерін қалай білуге болады?

2 балл

A) Тек биіктігін барометрмен өлшеу арқылы анықталады; картада Орал таулары көрсетілген. B) Биіктігі, бағыты мен орналасуы горизонталь сызықтармен (изогипстермен) анықталады, қосымша ақпарат әдебиеттер мен интернет ресурстарынан алынады; картада Кордильера таулары көрсетілген. C) Тек қана аэрофототүсірілім арқылы; картада Альпі таулары көрсетілген. D) Спутниктен көзбен шолу арқылы; картада Гималай таулары көрсетілген.

2. Картадан қандай өзендерді таба аламыз? Олардың қасиеттерін қалай білуге болады?

2 балл

A) Бастауы мен сағасы, ұзындығы картадан анықталады, ал су мөлшері, ағыс жылдамдығы мен режимі бақылау, өлшеу және ғылыми зерттеулер арқылы білінеді; картада Амазонка өзені көрсетілген. B) Өзеннің тереңдігі тек картадағы түске байланысты анықталады; картада Ніл өзені көрсетілген. C) Тек жергілікті тұрғындардан сұрау арқылы білінеді; картада Конго өзені көрсетілген. D) Өзеннің ұзындығы тек қана экспедиция барысында өлшенеді; картада Миссисипи өзені көрсетілген.

3. Картадан шөлдерді таба аламыз ба? Олардың қасиеттерін қалай білуге болады?

2 балл

A) Шөлдер картада көрсетілмейді, оларды тек космостан көруге болады; картада Гоби шөлі бар. B) Шөлдің қасиеттері тек қана тарихи шежірелерден белгілі болады; картада Каракум шөлі бар. C) Орналасуы мен аумағын картадан көруге болады; климатын, температурасын, жауын-шашын мөлшерін және топырағын метеорологиялық бақылаулар мен экспедициялар арқылы анықтаймыз; картада Сахара шөлі бар. D) Шөлдің температурасы тек өсімдік жамылғысына қарап анықталады; картада Виктория шөлі бар.

4. Картадан ормандарды таба аламыз ба? Олардың қасиеттерін қалай білуге болады?

2 ball

A) Ормандардың таралу аймағы картадан көрінеді. Ал ағаш түрлерін, топырағын, климатын және жануарларын далалық зерттеулер, спутниктік суреттер мен статистикалық мәліметтер арқылы анықтаймыз; картада Сібір тайгасы бар. B) Ормандарды тек қана тұрғындардың сипаттамасымен білуге болады; картада Амазония ормандары бар. C) Орманның қасиеттерін тек қана ағаш кесу көлемімен анықтайды; картада Тайга ормандары көрсетілмеген. D) Ормандардың топырақ құрамы тек картадағы жасыл түспен анықталады; картада экваторлық ормандар бар.

5. Картадан көлдерді таба аламыз ба? Олардың қасиеттерін қалай білуге болады?

2 балл

A) Көлдердің тек тереңдігі мен тұздылығы картадан бірден көрінеді; картада Каспий теңізі көрсетілген. B) Көлдердің орналасқан орнын, көлемін және пішінін картадан көруге болады. Ал олардың тереңдігін, су көлемін, тұздылығын және температурасын өлшеу және ғылыми зерттеу жұмыстары арқылы білеміз; картада Эйр көлі көрсетілген. C) Көлдің су көлемі тек қана жауын-шашын деңгейіне қарап картасыз анықталады; картада Байкал көлі көрсетілген. D) Көлдердің пішінін тек қана гидрологиялық станциялардан білуге болады; картада Виктория көлі көрсетілген.

6. Картадан мұздықтарды таба аламыз ба? Олардың қасиеттерін қалай білуге болады?

2 балл

A) Мұздықтардың қасиеттері тек қана мұздың түсіне қарап анықталады; картада Гренландия мұздығы бар. B) Мұздықтардың таралу аймағы картада көрсетіледі. Қалыңдығы, көлемі, қозғалыс жылдамдығы ғылыми станциялардағы бақылаулар, спутниктік түсірілімдер және зерттеу жұмыстары арқылы анықталады; картада Антарктида мұздығы бар. C) Мұздықтар тек қана мұхит деңгейімен анықталады; картада Памир мұздықтары бар. D) Мұздықтардың жылдамдығы тек карта бетіндегі сызықтармен өлшенеді; картада Альпі мұздықтары бар.

7. Географиялық нысандардың қасиеттерін білу үшін негізінен қандай әдістерді қолданамыз?

2 балл

A) Географиялық нысандардың орналасуын карта көрсетеді. Ал олардың қасиеттерін анықтау үшін бақылау, өлшеу, далалық зерттеу, экспедиция, спутниктік түсірілім, аэрофототүсірілім, статистикалық мәліметтер және ғылыми әдебиеттер қолданылады. B) Тек қана теориялық болжамдар мен тарихи аңыздар әдісі қолданылады. C) Тек қана картаны көзбен шолу әдісі жеткілікті, басқа құралдар қажет емес. D) Тек қана экономикалық есептеулер мен математикалық модельдеулер қолданылады.

ТАПСЫРМА

Мәтіндегі негізгі тақырыптар

Тапсырмалар

1. Картадан қандай тау жүйелерін таба аламыз? Олардың қасиеттерін қалай білуге болады?

2. Картадан қандай өзендерді таба аламыз? Олардың қасиеттерін қалай білуге болады?

3. Картадан шөлдерді таба аламыз ба? Олардың қасиеттерін қалай білуге болады?

4. Картадан ормандарды таба аламыз ба? Олардың қасиеттерін қалай білуге болады?

5. Картадан көлдерді таба аламыз ба? Олардың қасиеттерін қалай білуге болады?

6. Картадан мұздықтарды таба аламыз ба? Олардың қасиеттерін қалай білуге болады?

7. Географиялық нысандардың қасиеттерін білу үшін негізінен қандай әдістерді қолданамыз?

Дұрыс жауаптар және бағалау

Жауап кілті

Дескриптор