Алаш арысы, жазушы, публицист, қоғам қайраткері, ұстаз, ақын
Міржақып Дулатұлы (25 қараша 1885 — 5 қазан 1935) — қазақтың аса көрнекті ағартушысы, жазушысы, ақыны, қоғам қайраткері, Алаш қозғалысының белді мүшесі. Ол Торғай облысы, қазіргі Қостанай облысы, Жангелдин ауданының Қызбел ауылында дүниеге келген. Әкесі Дулат – ескіше сауатты, көзі ашық, әділетті адам болған. Жастайынан білімге құштар Міржақып ауыл молдасынан хат танып, кейіннен Торғайдағы орыс-қазақ мектебінде оқыған.
1902 жылы мектепті бітірген соң, ұстаздық жолды таңдады. Ол халық арасында ағартушылық бағытта еңбек етті. 1904 жылы Ахмет Байтұрсынұлымен танысып, оның саяси-рухани идеяларына жақын болып, қазақ халқының тәуелсіздігін көксеген күрес жолына бет бұрды. 1907 жылы «Серке» газетінде алғашқы мақалалары жарық көріп, 1909 жылы Петербургте «Оян, қазақ!» атты өлеңдер жинағы басылып шықты. Бұл жинақ қазақ халқының рухын оятуға бағытталған алғашқы үндеулердің бірі болды.
Міржақып Алаш қозғалысына белсене қатысып, Алашорда үкіметінің құрылуына атсалысты. Ол 1913–1918 жылдары шыққан «Қазақ» газетінің ұйымдастырушысы және негізгі авторларының бірі болды. Газет арқылы ұлт мәселесін, оқу-білім, жер, дін және басқа да өзекті тақырыптарды көтеріп, ел санасын оятуға еңбек сіңірді.
Міржақып Дулатұлы – қазақ әдебиетіне роман жанрын әкелген алғашқы қаламгер. Оның «Бақытсыз Жамал» атты романы 1910 жылы Қазан қаласында жарық көрді. Бұл шығарма – қазақ әдебиетіндегі тұңғыш роман болып саналады. Сонымен қатар, публицистика саласында да белсенді еңбек етіп, қазақтың қоғамдық-саяси ойының дамуына зор үлес қосты.
Кеңес үкіметі орнағаннан кейін де Міржақып ұлт мүддесін қорғаудан тайынбады. Ол біраз уақыт ұстаздықпен айналысып, оқулықтар жазды. Алайда 1920-жылдардың соңынан бастап қуғын-сүргінге ұшырап, 1928 жылы тұтқындалды. Сот үкімімен Соловки лагеріне айдалды. Сол жерде ауыр жағдайда өмір сүріп, 1935 жылы қайтыс болды.
1988 жылы Міржақып Дулатұлы ресми түрде ақталып, есімі халқына қайтарылды. Бүгінде оның еңбектері қазақ руханиятының алтын қорына енген. Қазақстанда оның есімімен аталатын мектептер, көшелер бар, ғылыми зерттеулер жүргізіліп, шығармалары қайта жарық көруде.