1-жұп: Картографиялық талдау әдістері мен сипаттама беру шарттары
1. Карта бойынша зерттеуде кең таралған қандай негізгі әдіс-тәсілдер қолданылады?
🗺️Картаға талдау жасаудың ең танымал жолдары — нысанның сапалық сипатын анықтайтын сипаттама беру, кесінді мен блок-диаграммалар құратын 📐графикалық әдіс және статистикалық талдауға сүйенетін 📊картографиялық модельдеу (үлгілеу) болып табылады.
2. Картаға ғылыми сипаттама беру барысында оның ең алдымен қандай деректері мен математикалық негізіне мән беріледі?
📝Талдау кезінде ең алдымен картаның атауы, мазмұны, шыққан жылы, орны мен баспасы назарға алынады. Ал оның математикалық негізін айқындау үшін 🌐бас масштаб пен картографиялық проекцияның түрі мұқият 🔎зерттеледі.
3. Картаның мазмұнын ашуда элементтердің бейнеленуі мен безендірілу ерекшеліктері қалай бағаланады?
🏔️Мазмұны бойынша жер бедері, су, топырақ-өсімдік жамылғысы мен елді мекендердің бейнеленуі қарастырылады. Сондай-ақ жазулардың түсі мен өлшемі (шрифт ерекшелігі) және картаның қосымша көркемделуіндегі 🎨шартты белгілер мен диаграммалар негізгі 📌басшылыққа алынатын ұсыныстарға жатады.
2-жұп: Еуразия материгінің географиялық орны мен шеткі нүктелерінің координаттары
1. Еуразия материгінің жартышарлардағы орналасу сипаты мен жалпы көлемі қандай?
🌍Еуразия аумағының басым бөлігі экватордан солтүстікке қарай және бастапқы меридианға қатысты алғанда шығыс жартышарда орналасқан. Материктің барлық аралдарын қосқандағы жалпы ауданы 📈54,2 млн км²-ге жетеді және ол жер шарындағы 🏔️ең ірі құрлық болып табылады.
2. Материктің солтүстік және оңтүстік шеткі нүктелері қалай аталады және олардың дәл координаттары қандай?
❄️Еуразияның ең шеткі солтүстік нүктесі — Челюскин мүйісі ($77^\circ 43^\prime$ с.е.; $104^\circ 18^\prime$ ш.б.) болып табылады. Ал ең шеткі оңтүстік нүктесі — экваторға жақын орналасқан ☀️Пиай мүйісі ($1^\circ 16^\prime$ с.е.; $103^\circ 30^\prime$ ш.б.) екені 🌐анықталған.
3. Еуразияның батысы мен шығысындағы шеткі нүктелерінің атаулары мен географиялық координаттарында қандай айырмашылық бар?
🌅Шығыстағы шеткі нүкте батыс жартышар бойлығындағы Дежнев мүйісі ($169^\circ 40^\prime$ б.б.; $66^\circ 05^\prime$ с.е.) болып табылады. Ал ең батыс шеткі нүктесі — Атлант мұхиты жағалауындағы 🌊Рока мүйісі ($9^\circ 30^\prime$ б.б.; $39^\circ 48^\prime$ с.е.) ретінде 🧭кескін картаға белгіленеді.
3-жұп: Дүниежүзілік мұхит айдыны және Еуразияның ірі жер бедері нысандары
1. Еуразия жағалауын қоршап жатқан мұхиттар мен олардың құрамындағы негізгі теңіздерді атаңыз?
🌊Материкті төрт мұхит (Солтүстік Мұзды, Атлант, Үнді, Тынық) шайып жатыр. Олардың алабында Баренц, Кар, Беринг, Охот, Жерорта, Балтық сияқты 🐋ірі табиғи теңіздер мен маңызды су айдындары 🚢шоғырланған.
2. Материк жағалауындағы ең маңызды шығанақтар, бұғаздар мен ірі аралдар жүйесіне қандай нысандар кіреді?
⚓Негізгі су қатынас жолдарына Бискай, Бенгаль, Парсы шығанақтары мен Гибралтар, Ла-Манш, Беринг бұғаздары жатады. Ал құрлық жиегінде Шпицберген, Сахалин, Куриль, Жапон, Суматра, Калимантан және 🏝️Ұлыбритания сияқты ірі аралдар тізбегі 🗺️орналасқан.
3. Кескін картаға белгіленетін Еуразияның ең басты жазықтары мен алып тау жүйелерін атап көрсетіңіз?
平Жер бедерінің ірі жазықтарына Шығыс Еуропа, Батыс Сібір, Ұлы Қытай және Тұран жазықтары жатады. Ал материктің ең биік қатпарлы аймақтары ретінде Гималай, Тибет таулы қыраты, Тянь-Шань, Памир, Кавказ, 🏔️Альпы және Орал таулары ерекше ⛰️маңызға ие.