1-жұп: Ғылыми-техникалық прогресс пен революцияның мәні және тарихи кезеңдері
1. Ғылыми-техникалық прогресс дегеніміз не және оның даму сипаты қандай?
⚙️Ғылыми-техникалық прогресс — ғылыми білімдер негізінде техниканың, технологияның, материалдардың, энергетикалық қордың тұрақты түрде жетілдірілуі. Бұл ілгерілемелі үдерісте ғылым мен техниканың 🔄бірқалыпты, эволюциялық даму кезеңдері де, шұғыл революциялық даму кезеңдері де қатар орын алып отырады.
2. Технологиялық революция деген не және оның бірінші мен екінші кезеңдері өндірісті қалай өзгертті?
🏭Қоғамды терең әрі жылдам өзгерткен ұлы ашылулар мен жаңалықтар кезеңдері технологиялық революция деп аталады. 🚂Бірінші революция бу мәшинесі мен ірі мәшине индустриясын әкелсе, ⚡екінші революция электрлік жүйе мен конвейердің арқасында жаппай өндірісті қалыптастырды.
3. Үшінші революцияның басты жаңалықтары қандай және қазіргі таңда әлем қандай кезеңнің қарсаңында тұр?
💻1940 жылдардың ортасында басталған үшінші революция ЭЕМ мен роботты ойлап тауып, өндірісті автоматтандырды, ал 1960 жылдардың аяғында 🌐Интернет пен дербес компьютерлер арқылы ақпараттандыру басталды. Қазіргі уақытта әлем 🤖жасанды интеллект, мобильді Интернет және 3D принтерлер тән төртінші өндірістік революция қарсаңында тұр.
2-жұп: ҒТР-дың құрамдас бөліктері және оның негізгі сипаттары
1. Ғылыми-техникалық революция (ҒТР) деген не және оның құрамына қандай жүйелер кіреді?
💥ҒТР — қоғамның өндірістік күштерін түбегейлі әрі тез өзгертетін ғылым мен техника дамуындағы төңкеріс. Ол бір-бірімен тығыз байланысты төрт құрамдас бөліктен: 📝ғылым, техника мен технология, өндіріс және басқарудан тұратын біртұтас күрделі жүйе болып табылады.
2. ҒТР-дың алғашқы екі басты сипатының ерекшелігі неде көрінеді?
🚀Бірінші сипаты — ҒТР-дың әскери-техникалық революция ретінде басталуы, тіпті қазіргі бейбіт заманда да ең соңғы жаңалықтардың 1/3 бөлігі 🪖әскери мақсаттарға жұмсалады. 🌍Екінші сипаты — ҒТР-дың әмбебаптығы, ол экономиканың барлық салаларын, адамдардың тұрмысы мен психологиясын, Жер қыртысы мен жақын ғарышты толық қамтыды.
3. ҒТР-дың үшінші сипатындағы ғылымның рөлі қандай және Жапония мен Қазақстан білімді қалай байланыстырады?
📊Үшінші сипаты — ғылымның бұрын-соңды болмаған қарыштап дамуы және оның ашылулар «индустриясына» айналуы. Бұл технологиялық дамуды қамтамасыз ететін 🧠«білім — ғылым — өндіріс» жүйесін құрады; мұның үздік үлгісі 🇯🇵Жапонияда дамыған, ал 🇰🇿Қазақстандағы білім беруді қайта құру да осы ҒТР жетістіктерін экономикаға енгізуді көздейді.
3-жұп: Өндірістегі түбегейлі өзгерістер, жаңа салалар және басқару ғылымы
1. ҒТР-дың төртінші сипаты өндіріс пен робот құрастыру саласына қандай өзгеріс әкелді?
🦾Төртінші сипат — техника мен өндірістегі түбегейлі өзгерістер, мұнда электроника, робот құрастыру, биоиндустрия сияқты ғылымды көп қажет ететін салалар алға шықты. Әлемде өндірістік роботтар саны 🤖4 млн бірліктен асты; роботтандыру бойынша 🇰🇷Оңтүстік Корея көш бастаса (10 мың жұмысшыға 1000 робот), бұл көрсеткіш Қазақстанда 4-ке тең.
2. Қазіргі дәуірде энергетика саласы мен жаңа конструкциялық материалдар қалай дамып жатыр?
⚛️Атом энергиясы қазіргі уақытта қауіпсіздігі артқан экологиялық таза «жасыл» энергия көзі болып танылуда, ал болашақтың сарқылмайтын көзі ретінде 🔬термоядролық синтез (ТЯЭС) күтілуде (Қазақстан EXPO-2017 қарсаңында өз токамагын іске қосты). Материалдар саласында болса болаттан 200 есе мықты 💎графен сияқты наноматериалдар мен биотехнологиялар қолданысқа енді.
3. ҒТР жағдайында басқару үдерісі қалай күрделенді және бұл істе кімдердің рөлі зор?
👔Қазіргі ҒТР дәуірінде басқару қатты күрделеніп, арнаулы білімді қажет ететіндіктен, басты рөлді менеджерлер атқарады. Олар арнайы бизнес мектептерде даярланады және шешім қабылдауда 🗺️ГАЖ (Географиялық ақпараттық жүйелер) мен төртінші өндірістік революцияның жемісі болып табылатын 📡«Заттар Интернетін» кеңінен қолданады.