Қазақ ханы, ел басқарушы, көреген мемлекет қайраткері
Абылай хан (1711–1781) — қазақ хандығының көрнекті билеушісі, қазақ елін біріктіріп, сыртқы жаулардан қорғаған ұлы мемлекет қайраткері. Ол Орта Азиядағы және Ресей, Қытай мемлекеттерімен дипломатиялық қатынастарды нығайтып, қазақ халқының саяси тұтастығын сақтап қалуда үлкен рөл атқарды.
Абылай ханның балалық шағы қиындықпен өтті. Ол жасынан-ақ билікке талпынып, батырлық пен ерлікті бойына сіңірді. Әкесінің өлімінен кейін жас Абылай белгілі бір уақыт ұлыс басшылығына өтіп, ел ішіндегі тартыстар мен жауларға қарсы күресті ұйымдастырды. Оның ерлік қасиеті мен дана кеңестері қазақ ру-тайпаларын біріктіруге септігін тигізді.
Абылай хан XVIII ғасырдағы қазақ тарихындағы күрделі саяси кезеңде өмір сүрді. Ол Ресей, Қытай, Жоңғария сияқты ірі мемлекеттер арасындағы саяси тепе-теңдікті ұстап тұрып, қазақ жерінің тәуелсіздігін қорғауға күш салды. Сонымен қатар, оның дипломатиялық таланты арқасында қазақ халқы халықаралық аренада беделге ие болды.
Хан Абылайдың билік еткен кезеңінде қазақ жерлері Жоңғар шапқыншылығынан босап, ішкі тұрақтылық орнықты. Ол ел ішіндегі заңдар мен тәртіпті күшейтіп, сауда мен ауыл шаруашылығын дамытуға да көңіл бөлді. Абылай ханның басқару стилі билік пен әділеттілікке негізделді.
Абылай ханның есімі қазақ халқының тарихында мәңгілік есте қалды. Оның рухы бүгінгі тәуелсіз Қазақстанның қалыптасуына ықпал етті. Қазақстанда Абылай ханға арналған көптеген ескерткіштер, көше атаулары мен тарихи орындар бар. Ол – қазақтың ұлы тұлғаларының бірі.