✨ Тәрбие сағаты

Бірлік пен ынтымақ

Бұл бет оқушыларға татулықтың маңызын түсіндіруге арналған. Ішінде ұзақ ереже мәтіні, ойлануға жетелейтін тапсырмалар, тест сұрақтары, жағдаяттық жұмыс және қорытынды ой бар. Барлығы ашық түсті, әсем әрі заманауи форматта ұсынылған.

Татулық
Қолдау
Түсіністік
Ортақ іс

1Ереже

Бірлік пен ынтымақ — кез келген қоғамның дамуын алға сүйрейтін ең маңызды рухани тіректердің бірі. Адамдар бірін-бірі тыңдап, ортақ ойға келе алса, жұмыс та нәтижелі болады, қарым-қатынас та жақсарады, сенім де күшейеді. Татулық бар жерде дау азаяды, түсіністік көбейеді, ал түсіністік бар жерде үлкен жетістіктерге жету әлдеқайда жеңіл болады.

Бірлік дегеніміз — әр адамның ойы бірдей болуы керек деген сөз емес. Керісінше, әртүрлі пікірдің бар екенін мойындап, сол пікірлердің ішінен ең тиімді шешімді таба білу. Ынтымақ дегеніміз — адамдардың бір-біріне қолдау көрсетуі, сыйластық сақтауы, қиын сәтте жалғыз қалдырмауы. Бір-бірін құрметтеген ұжымда жауапкершілік күшейеді, сенім бекиді, ортақ мақсатқа жету оңайлайды.

Сыныптағы бірлік — оқушының бір-біріне көмектесуінен басталады. Біреу тақырыпты түсінбей қалса, екінші біреу түсіндіреді; біреу қиналса, басқа оқушы қолдау көрсетеді; біреу қателессе, оны мазақтамай, дұрыс жолды көрсету керек. Осындай қарапайым әрекеттердің өзі ынтымақты орта қалыптастырады.

Отбасындағы татулық та дәл осындай. Үлкенді сыйлау, кішіні қамқорлау, бір-бірінің еңбегін бағалау, ақылмен сөйлесу — бәрі де үй ішіндегі жылылықты арттырады. Қоғамда да солай: мейірімділік, сабыр, әділдік және өзара түсіністік болса, елдің болашағы берік болады.

Сондықтан бірлік пен ынтымақты сақтау — тек жақсы мінез емес, бұл адамның азаматтық мәдениетінің, үлкен өмірге дайындығының және қоғам алдындағы жауапкершілігінің белгісі.

Негізгі ойлар

  • Бірлік — ортақ мақсатқа жұмылу.
  • Ынтымақ — бір-біріне қолдау көрсету.
  • Татулық — сыйластық пен сабырдың нәтижесі.
  • Құрмет бар жерде сенім күшейеді.
  • Ортақ істі бірге атқару — табысқа бастайды.
СыйластықТыңдау мен құрметтен басталады.
ҚолдауҚиын сәтте жаныңнан табылады.
ТүсіністікДауды азайтады, сенімді күшейтеді.
ҰжымБіріккен ортада жұмыс жеңілдейді.

2Тапсырма: ұзақ мәтін және ой толғау

Мәтін

Бір шағын сыныпта балалар бір-бірімен жиі жарысып, өз пікірін ғана дұрыс деп санайтын. Бір күні мұғалім оларды ортақ жобаға біріктірді. Жобаның мақсаты — мектеп ауласын көркейту, гүл отырғызу және таза орта қалыптастыру еді. Алғашында оқушылардың әрқайсысы жұмысты бөлек жасағысы келді: бірі тек сурет салуды, екіншісі тек жазуды, үшіншісі тек гүл таңдауды ұсынды. Бірақ мұғалім «егер сендер бірігіп істемесеңдер, жұмыс толық шықпайды» деді.

Балалар ойланып, міндеттерді бөлісе бастады. Бірі ақпарат жинады, бірі сурет дайындады, бірі жоба туралы қысқа мәтін жазды, енді бірі ауладағы жерді тазартуға көмектесті. Ақырында олардың жұмысы әдемі болып шықты. Сол сәтте олар түсінді: бірлік болған кезде жұмыс та оңай, нәтиже де жақсы болады. Әркім өз үлесін қосса, ортақ іс көркейеді. Ынтымақ тек үлкен сөзбен емес, күнделікті әрекетпен дәлелденеді.

Бірлік адамның бойындағы жауапкершілікті өсіреді. Себебі адам өз міндетін уақытында орындаса, басқа адамға да жеңіл болады. Ал бір-бірін түсіну ұжымның күшін арттырады. Сол себепті мектепте, үйде, көшеде, спортта, кез келген ортада татулықты сақтау — өте маңызды.

Ой толғау тапсырмалары

1. Бұл мәтіндегі балалардың қателігі неде болды?

2. Мұғалімнің сөзі олардың ойына қандай өзгеріс әкелді?

3. Егер сен осы топта болсаң, қандай міндетті өз мойныңа алар едің?

4. Бірлік болмаса, ортақ жоба қандай қиындыққа ұшырар еді?

5. Ынтымақты сақтау үшін сыныпта қандай 4 ереже қабылдар едің?

6. «Бірлік бар жерде нәтиже бар» деген ойды өз сөзіңмен түсіндір.

3Тест: Бірлік пен татулық

1. Бірлік дегеніміз не?

2. Ынтымақты ортада қандай қасиет маңызды?

3. Сыныпта татулықты сақтау үшін не істеу керек?

4. Ортақ іс не үшін бірге атқарылады?

5. Нағыз тату ұжымның белгісі қайсы?

Жауаптарыңды таңдап, «Тексеру» батырмасын бас.

4Жағдаят: «Топтың бірлігі»

Жағдаят мәтіні

Мектепте сынып оқушылары мерекелік іс-шараға дайындалып жатыр. Бір топ декорация жасағысы келеді, екінші топ ән орындауды қалайды, үшінші топ сахнада шағын көрініс көрсетуді ұсынады. Әр топ өз ойының дұрыс екенін дәлелдеуге тырысып, бір-бірін тыңдамай қойды. Соның салдарынан уақыт өтіп, жоспар да нақты болмай қалды.

Мұғалім балаларға сабырмен қарап: «Кез келген жақсы жоба бір адамның ғана емес, ортақ ақылдың нәтижесі. Егер сендер бір-біріңнің ойын тыңдап, міндеттерді бөліссеңдер, іс-шара әдемі өтеді» деді. Осы сөзден кейін оқушылар ойланып қалды. Бірі ән дайындауға кірісті, бірі безендіруді қолға алды, үшіншісі сахналық мәтінді реттеді. Біраз уақыттан соң олар бірігіп істегенде ғана жұмыс жеңілдейтінін түсінді.

Бұл жағдаят бізге маңызды сабақ береді: топ ішінде әркімнің орны бар, әркімнің үлесі маңызды. Егер адам өз міндетін жауапкершілікпен орындаса және басқаның еңбегін құрметтесе, нәтиже де жақсы болады. Татулық бар жерде шаршау аз, ал жетістік көп болады.

Талқылау сұрақтары

1. Балалардың ортақ ісінде қандай қате болды?

2. Мұғалім олардың жағдайын қалай түзетті?

3. Сен топта болсаң, бірлік орнауы үшін не істер едің?

4. Қандай сөздер адамдарды жақындастырады?

5. Бірлік пен ынтымақ оқу мен еңбекте қалай көмектеседі?

6. Топтық жұмыс кезінде қандай мінез-құлықтан аулақ болу керек?

Қорытынды ой: Адамдар бір-бірімен сыйласып, ортақ мақсатқа жұмылса, кез келген жұмыстың нәтижесі жақсарады. Бірлік — тек сөз емес, ол күнделікті қарым-қатынаста көрінетін нақты әрекет.