Б. МОМЫШҰЛЫ ШЫҒАРМАЛАРЫНДАҒЫ ПАТРИОТТЫҚ ТӘРБИЕ
Б. МОМЫШҰЛЫ ШЫҒАРМАЛАРЫНДАҒЫ ПАТРИОТТЫҚ ТӘРБИЕ
Кіріспе
Қазіргі қоғамда жастарды патриотизмге тәрбиелеу – мемлекеттің стратегиялық мақсаттарының бірі. Ұлттың болашағын қалыптастыруда рухани-адамгершілік құндылықтарды дәріптеу, тарихи сананы сақтау, елге адал қызмет ету идеясын дамыту – білім беру жүйесінің негізгі міндеттерінің бірі болып табылады. Осы бағытта қазақ әдебиетінде ерекше орын алатын тұлға – Бауыржан Момышұлы. Оның әскери-публицистикалық еңбектері мен көркем шығармаларындағы патриоттық идеялар жас ұрпақты тәрбиелеудің маңызды құралы ретінде қарастырылады. Осы зерттеу жұмысының мақсаты – Момышұлы мұрасындағы патриоттық тәрбиенің мазмұнын талдау және оның тәрбиелік мәнін анықтау..
Мақсаты
Б. Момышұлы шығармалары негізінде студенттердің патриоттық санасын, ұлттық рухын және азаматтық жауапкершілігін қалыптастыру; әдеби мұра арқылы Отанға деген сүйіспеншіліктің мәнін ұғындыру; тұлғаны ел тарихын құрметтеуге тәрбиелеу.
Зерттеу әдістері
1. Сауалнама жүргізу 2. Бақылау 3. Салыстырмалы талдау 4. Әңгімелесу / интервью 5. Мәтіндік талдау
Зерттеу әдістерінің диаграммасы
Шығармалары
Б. Момышұлы шығармаларындағы ең басты идея – Отанға адал қызмет ету. Ол үшін батырлық, төзімділік, тәртіп, намыс, жауапкершілік секілді қасиеттерді дамыту қажеттігін ерекше атап өтеді. Мысалы, оның «Ұшқан ұя» шығармасы – отбасындағы тәрбиенің адам мінезін қалыптастырудағы рөлін терең ашатын туынды.
Ұшқан ұя - Шығармасы
Көктемнің алғашқы күндері еді. Қарағайлы орманның шетінде орналасқан бір шағын ауылда кішкентай құс ұя салған болатын.
Анасы бала-шағасын тәрбиелеп, ұяға қонақ еткен. Ол әрқашан балаларын қорғап, қанаттарын қалай қолдануды, аспанда қалай ұшуды үйреткен.Бала-шаға ұшуға дайындалған сайын, анасы оларға тек тамақ беріп қана қоймай, өмірлік маңызды сабақтар үйретті: бір-бірін сыйлау, қиындыққа төтеп беру, сабырлы болу және батылдықты көрсету. «Әр ұшқан бала өз жолын табуға тиіс», – деп айтып отырды.
Сол күні таңғы шуақта бала-шаға ұшып кетті. Әрқайсысы өзінің жолын іздеді, кейбірі қиналды, кейбірі шаттанып, бірақ бәрі өмірден маңызды сабақ алды. Анасы болса, ұядан қарап, әр баласының әр қадамын бағалады. Ол түсінді: тәрбиенің жемісі – ұшып кеткен ұядағы балалардың өмірде дұрыс бағыт табуы. Бұл ұя тек құстарға ғана емес, адамдарға да сабақ береді: балаға берілген тәрбие, дұрыс ба
Ал Момышұлының соғыс туралы шығармалары – патриотизмнің нағыз мектебі. «Москва үшін шайқас», «Жауынгердің тұлғасы», «Соғыс психологиясы», «Қанмен жазылған кітап» сияқты еңбектерінде батыр жауынгердің ішкі жан дүниесі, майдандағы қиыншылықтар, ел үшін жанын пида етуге дайындық психологиясы кеңінен ашылады. Бұл шығармалар жас ұрпаққа ауыр кезеңдерде рухани мықтылық, жігерлілік, табандылық қажет екенін түсіндіреді.
"Қанмен жазылған кітап" және тәрбие
«Қанмен жазылған кітап» – бұл тек тарихтағы қанды қырғындар мен ауыр оқиғалар жайлы ғана емес, адамның өміріне сабақ беретін өнегелі туынды. Мұнда әр оқиға – тәрбиеге арналған ескерту. Адамзат тарихы қателіктер мен батылдық, әділдік пен намыс, сабыр мен қайсарлық сияқты қасиеттерді көрсету арқылы жасалады.
Тәрбие – бұл «қанмен жазылған кітаптағы» сабақтарды өмірге жеткізудің жолы. Мысалы, батырлар мен қаһармандардың ерлігін үйрету арқылы балаларда патриоттық сезім, өз елін сүйетін қасиет қалыптасады. Ата-бабамыздың қаны төгілген тарихты білу – жастарды жауапкершілікке, әділдікке және адалдыққа тәрбиелеудің бір жолы. Сондықтан «Қанмен жазылған кітап» – тек өткеннің тарихы емес, болашақ ұрпаққа тәрбие беретін құрал. Ондағы әр жол, әр кейіпкердің тағдыры – балалар мен жастарға өмірлік сабақ, адамгершілік пен батылдық үлгісі болып табылады.
