ТАПСЫРМА

Берілген географиялық мәліметтер бойынша табиғи-аумақтық кешендерді, олардың компоненттерін және жалпы заңдылықтарын талдап, дұрыс жауапты таңдаңыз.

ГЕОГРАФИЯ ТАҚЫРЫБЫ

Мәтіндегі негізгі тақырыптар

Шолу

География тақырыбына арналған сурет

Табиғи-аумақтық кешендер

Негізгі заңдылықтар мен компоненттер:

Табиғат компоненттері: литосфера, атмосфера, гидросфера, биосфера.
Табиғи-аумақтық кешендер: орман, шалғын, дала, көл.
Заңдылықтар: Ендік зоналылық (температураның өзгеруі) және мұхиттан қашықтау.
Зат алмасу: Судың айналымы, жылу мен ылғал алмасу үдерістері.

Бұл бетте тапсырмалар табиғи-аумақтық кешендер мәтінінің мазмұнына негізделіп жасалды. Жауаптар нақты географиялық заңдылықтарға сәйкес келеді.

Тапсырмалар

Тексеру және балл

Жалпы балл

0/14

Дұрыс

0

Пайыз

0%

Деңгей

—

1. Жер бетіндегі табиғи компоненттерге (литосфера, атмосфера, гидросфера, биосфера) сәйкес келетін денелердің дұрыс қатарын анықтаңыз.

2 балл

A) Тек қана қалалар, жолдар және өнеркәсіп орындары B) Тау жыныстары, ауа, жер бетіндегі және жерасты сулары, топырақ, тірі ағзалар C) Тек қана минералды тыңайтқыштар мен химиялық элементтер D) Ауылшаруашылық машиналары мен мелиорациялық каналдар

Табиғат компоненттерінің Жер бетіндегі нақты көріністері. Күтуде

2. Географиялық «кешен» түсінігінің басты ерекшелігі мәтін бойынша неде?

2 балл

A) Компоненттері бір-біріне ешқандай әсер етпейді B) Компоненттердің біреуі өзгерсе, бүкіл кешен тізбекті түрде өзгереді C) Ол тек қана жасанды жолмен жасалған нысандардан тұрады D) Оның құрамындағы элементтер тек миллион жыл сайын ғана алмасады

Кешен компоненттерінің арасындағы байланыстың тұтастығы. Күтуде

3. Мәтін бойынша Мұхит жағалауынан материк ішіне қарай бойлағанда қандай заңды өзгеріс байқалады?

2 балл

A) Ауа ылғалданады және орман алқаптары көбейеді B) Ауа температурасы заңды түрде тек қана төмендейді C) Ауа құрғайды, ылғалсүйгіш өсімдіктерді құрғаққа төзімді өсімдіктер алмастырады D) Өсімдік және жануарлар әлемі толықтай жойылып кетеді

Континенттіліктің артуына байланысты ландшафттың өзгеруі. Күтуде

4. Табиғаттағы жалпы заңдылықтардан кездесетін «ауытқуларға» мәтінде қандай мысал келтірілген?

2 балл

A) Экваторда қардың үздіксіз жаууы B) Шөлейт жерлердегі температураның экватордан алыс болса да жоғары болуы немесе материк ішінде ылғалды аймақтардың кездесуі C) Полюстерде тропикалық ормандардың өздігінен өсуі D) Күн сәулесінің мұхит суын мүлдем қыздырмауы

Географиялық заңдылықтарда кездесетін ерекше жағдайлар. Күтуде

5. Күн сәулесінің әсерінен жылы ауаның жоғары көтерілуі мен бұлттың түзілуі қай құбылыстың негізін құрайды?

2 балл

A) Литосфераның тектоникалық қозғалысын B) Табиғаттағы су айналымы мен жауын-шашынның түзілу үдерісін C) Жер қыртысындағы минералдардың үгілуін D) Топырақтың химиялық ластану деңгейін

Ылғал мен жылу алмасудың басты нәтижесі. Күтуде

6. Табиғи-аумақтық кешендердің (ТАК) қалыптасуындағы ең маңызды шешуші фактор (түрткіжайт) не?

2 балл

A) Адамның техникалық құралдары B) Уақыт (компоненттердің жүз, мың, миллион жыл бойы ұзақ әрекеттесуі) C) Минералды тыңайтқыштардың мөлшері D) Өзен суларының ағыс жылдамдығы

Компоненттердің арасындағы байланыстың орнығу мерзімі. Күтуде

7. Шаруашылық жүргізу кезінде (мысалы, аумақты құрғатуда) табиғат компоненттерінің байланысын ескермеу қандай тізбекті зардапқа әкеледі?

2 балл

A) Топырақ суы азаяды, бұл өз кезегінде топыраққа, өсімдік пен жануарлар әлеміне тікелей кері әсер етеді B) Тау жыныстарының қаттылығы өздігінен артады C) Ауа температурасы бүкіл жер шарында бірден төмендейді D) Мұхит суларының деңгейі күрт көтеріледі

Антропогендік әрекеттің кешенге тигізетін кері әсері. Күтуде

Дұрыс жауаптар және бағалау

Жылдам көру

Жауап кілті

Дескриптор

Табиғат компоненттері мен олардың маңызын біледі;
Географиялық кешен түсінігі мен оның тұтастық қасиетін ажыратады;
Ендік зоналылық және континенттілік заңдылықтарын түсінеді;
Табиғаттағы зат пен энергия алмасу (су айналымы) үдерістерін талдай алады;
Адам әрекетінің табиғи кешендерге тигізетін әсеріне баға береді.